تبلیغات
وبسایت کامیاران نیوز - نقش سبز راه در منظر و کیفیت اکولوژیکی محیط شهری/نویسنده: حشمت قربانی- روزنامه نگار وفعال محیط زیست

فضای سبز و مدیریت شهری/

نقش سبز راه در منظر و کیفیت اکولوژیکی محیط شهری

 نویسنده: حشمت قربانی- روزنامه نگار وفعال محیط زیست

نقش سبز راه در منظر و کیفیت اکولوژیکی محیط شهری

خیابان باید فضایی خاطره انگیز و ایمن برای شهروندان باشد و همواره انگیزه های جدی حضور، نظارت و نگهداری را برای آنها به وجود آورد.

 سبزراه ها می توانند ضمن طراحی محیط و منظر پایدار شهری، بخش عظیمی از کسری فضای سبز شهرها را جبران و افزایش نیاز به تفرج درون شهری را مرتفع کنند و نیز سبزراه ها به عنوان نوعی از فضای سبز خیابانی علاوه بر تامین نیاز شهرها به فضای سبز و زیبایی منظر، می توانند در عرصه حمل و نقل پاک شهری و کاهش آلودگی در جاده ها و محیط شهری ایفای نقش نمایند.



مسیر سبز یک جریان پویا با گرایش تفرجی در درون یک بستر خطی و طبیعی در شهر، خارج از شهر و یا میان محیط طبیعی و شهر است و از نظر اکولوژیکی و عملکردی می تواند در ارتقای کیفیت محیطی شبکه های دسترسی و کریدورهای طبیعی در شهرهای بزرگ بسیار مفید باشد.

در این رابطه گیاهان را می توان به صورت خطی سازمان داد، ردیف های درختان در طول خیابان کاشته می شوند تا بر ویژگی خطی و هدایتی آن تاکید شده و همچنین عناصر معماری نامتجانسی که در خیابان قرار دارند توسط گیاهان به یکدیگر پیوند داده می شود.با کاشتن درختان به صورت خطی می توان به لحاظ بصری ساختمان های مجاور را به یکدیگر ارتباط داد و همین طور گیاهان به صورت خطی، به عنوان وصل کننده فضاها به کار می رود.

با وجود افزایش تعداد درختان و سطح فضای سبز، گذشته از زیبا شدن فضای خیابانی یکی از مهمترین نیازهای خیابان های شهری که همانا نیاز به قانون مداری و آرامش می باشد نیز تا حد زیادی حاصل می گردد. هر خیابان شهری به عنوان ساختار اصلی جریان زندگی جمعی باید همواره سر زندگی خود را حفظ نماید و به منظور تنوع در وقایع شهری و در ساعات و روزهای مختلف، از ویژگی های اساسی آن به شمار می رود.خیابان باید فضایی خاطره انگیز و ایمن برای شهروندان باشد و همواره انگیزه های جدی حضور، نظارت و نگهداری را برای آنها به وجود آورد.

پوشش سبز در مکان های شهری به عنوان ابزاری برای کاهش استرس شهری از اهمیت و توجه بالایی برخوردار است. در دهه های اخیر که روند شهرسازی رو به افزایش رفته، مدیران و کاربران شهری از هر فرصتی برای کاشت گیاهان در حیطه شهر استفاده می کنند؛کشور سوئیس که بلندی های آن به دلیل رشته کوه های آلپ معروف است، سه چهارم از منظر آن به فضای سبز و سبزراه ها اختصاص دارد و اسپانیا که آب و هوای خشک و نیمه خشک دارد، برنامه سبز خود را به سال 1993 به نام «ویاس وردز» شروع کرد.

برای ایران که سبزراه چند منظوره ای همچون چهار باغ را در طول کل اصفهان قدیم از قرن 16 میلادی، داراست و یا حتی قبل از آن کشوری که سبزراه جاده ابریشم به عنوان اجداد سبز راه های دنیا از آن می گذشته، ایجاد پیوسته سبزراه لازم است؛ در صورتی که در ایران کمتر به اهمیت این نوع از فضای سبز در منظرسازی جاده ها و نقش آن در کاهش آلودگی توجه شده است.

سبزراه ها را می توان با اهداف چندگانه بوم شناختی، تفریحی، فرهنگی، زیبایی شناختی نیز تعریف نمود که با توجه به گسترش روز افزون شهرها بایستی تعاریف فوق الذکر را در محیط های شهری و کاربری های تعریف شده مرتبط به این موضوع را جستجو کرد تا عمده ترین دلایل اهمیت آنها را برشمرد.

اولین دلیل از دلایل اهمیت فضاهای سبز و سبزراه ها ابقا کیفیت زیست محیطی می باشد؛ بدین طریق که دالان هایی تشکیل داده که بیشترین نقش را در حفاظت از کیفیت آب را دارا هستند، ارتقا کیفیت زیست محیطی و ایجاد پیوستگی های منطقی میان این دالان ها برای حفاظت از گونه های گیاهی و حیات وحش ضروری است.


نقش سبز راه در منظر و کیفیت اکولوژیکی محیط شهری

علاوه بر این دالان های مذکور مکان مناسبی برای گذران اوقات فراغت فراهم می سازد. با توجه به اینکه در حال حاضر یک سوم تا دو سوم چشم اندازهای جهان را فضای سبز و سبزراه ها تشکیل می دهند، هنوز بخش زیادی از چشم اندازها وجود دارد که می باید توسط برنامه ریزان شناسایی و در شبکه فضاهای سبز و سبزراه ها لحاظ گردد. هرچه حساسیت زیست محیطی چشم انداز کوهستان ها، مرداب ها و دریاچه ها بالاتر باشد، بخش بیشتری از آن چشم انداز می باید جز شبکه فضای سبز و سبزراه محسوب گردد.

دومین دلیل از دلایل فضای سبز و سبزراه ها منافع اقتصادی بوده، بدین ترتیب که به نحوی مناسب برنامه ریزی شده باشند تا بتوانند گردشگران فراوانی را در سطوح ملی و حتی فراتر از آن به منطقه جذب نمایند که این امر می تواند تاثیرمستقیمی در رونق اقتصادی داشته باشد و یا می توانند سهم عمده ای را در سبد هزینه های شهروندان -گذران اوقات فراغت-به خود اختصاص دهند. وجود فضای سبز در یک منطقه می تواند باعث بالا رفتن ارزش املاک آن منطقه شود و بر مرغوبیت و مطلوبیت آن بیافزاید. در حقیقت وجود چشم انداز مطلوب و آب و هوای مناسب که با وجود فضاهای سبز و سبزراه ها ایجاد می گردد می تواند به افزایش قیمت دارایی ها منجر شود.

سومین دلیل از دلایل اهمیت مسئله نیز ارتقا ارزش های زیبا شناختی و کیفیت زندگی می باشد.همان گونه که اقتصاددانان تلاش کرده اند تا ارزش های اقتصادی را در کیفیت زیبایی شناختی و بصری منظر جای دهند، برنامه ریزان و طراحان ارزش های زیبایی شناختی و کیفیت زندگی را که به وسیله فضای سبز فراهم شده مورد تاکید قرار می دهند و از نقطه نظر زیست محیطی ایجاد درختان در اطراف پارک ها یا درختکاری در خیابان ها، ایجادکمربند فضای سبز اطراف روستا و شهرها و درختکاری در دوسوی جاده هاست که هدف غایی از آن کاهش سروصدا و زیبا سازی اماکن و چشم اندازها می باشد.

فضای سبز به ویژه درختان در کاهش آلودگی صدا بسیار موثر است و می توانند در صورت برخورداری از گونه های مناسب و کاشت اصولی تا 4 دسی بل صدا را کاهش دهند؛ تقلیل صدا توسط گیاهان در به وجود آوردن محیطی آرام تر می تواند موثر باشد؛ به این ترتیب که ارتعاش صوتی به وسیله برگ و شاخه های درختان جذب می شود. انبوهی درختان، چرمی بودن برگ ها و خمش پذیری شاخه ها اجازه می دهد که صداهای ناهنجار جذب درختان شود. همچنین تیپ درختکاری در کنترل صداهای ناهنجار و تراکم و عرض درختکاری در تقلیل صدا موثر هستند و می توانند در صورت برخورداری از گونه های مناسب و کاشت اصولی تا حدودی صدا را کاهش دهند.

مهم ترین عملکرد گیاهان در پاکیزه سازی هوا، کنترل آلودگی هوا است.گیاهان از طریق اکسیژنه کردن و رقیق کردن هوا آلودگی های آن را کنترل می کنند.کاشت اصولی درختان در مکان های مناسب به عنوان نشانه های آشنا در هدایت رفت و آمدها بسیار موثر است؛ بنابراین طبق بررسی و مطالعات صورت گرفته نقش مهم سبزراه در منظر شهری و کیفیت اکولوژیکی محیط شهری به چشم می خورد.

شاهوخبر

تاریخ : شنبه 20 آذر 1395 | 16:39 | نویسنده کامیاران نیوز : کامیاران نیوز | نظرات